Δέρμα και μαλακά μόρια

Κατακλίσεις
Η άσκηση συνεχούς πίεσης στο δέρμα για περισσότερο από 2 ώρες, ιδίως σε άτομα με προβλήματα θρέψης οδηγεί σε ισχαιμία και νέκρωση. Η νέκρωση είναι δυνατόν να αφορά μόνο το δέρμα και το υποδόριο. Συχνότερα, όμως, επεκτείνεται βαθύτερα και συνδυάζεται με επιμόλυνση. Τα συντηρητικά μέσα, όπως η βελτίωση της θρέψης και της αναιμίας και η χρήση ειδικών στρωμάτων, μπορεί να βοηθήσουν στα αρχικά στάδια. Όταν επέλθει νέκρωση, όμως, η χειρουργική πράξη κρίνεται απαραίτητη με τον καθαρισμό και την επανόρθωση με πλαστική χειρουργική ή αφήνεται να επουλωθεί από μόνο του με συχνό καθαρισμό και χρήση ειδικών σκευασμάτων.
Υδραδενίτιδα:
Είναι μια χρόνια φλεγμονή των υδροτοπιών αδένων που βρίσκονται στις μασχάλες και την γεννητική – περινεϊκή χώρα. Αρχίζει ως επώδυνο οζίδιο και καταλήγει σε απόστημα, ενώ η πολυεστιακή εμφάνισή της καταλήγει σε ινώδη σκλήρυνση του δέρματος. Στα αρχικά στάδια αντιμετωπίζεται με τοπική υγιεινή και διάνοιξη των αποστημάτων σε συνδυασμό με αντιβίωση. Σε προχωρημένες καταστάσεις δυνατόν να χρειαστεί ευρεία εκτομή του πάσχοντος δέρματος.
Κύστεις:
  • Επιδερμοειδής: Προέρχεται από καταδύσεις του δέρματος μετά από τραύμα ή άλλες αιτίες.
  • Σμηγματογόνος: Οφείλεται στην απόφραξη του εκφορητικού πόρου των σμηγματογόνων αδένων.
  • Δερμοειδής: Πρόκειται για συγγενή κύστη που οφείλεται σε έγκλειστα δέρματος που σχηματίζονται κατά την εμβρυική ζωή. Εκδηλώνεται κατά την παιδική ή εφηβική ηλικία και εντοπίζεται στην περικογχική περιοχή και στη μύτη, όπου η επικοινωνία της με το ΚΝΣ είναι συχνή. Γι’ αυτό συστήνεται έλεγχος με CT.
  • Kύστη κόκκυγα: Συχνή πάθηση της ιεροκοκκυγικής περιοχής όπου πιστεύεται ότι ένα τμήμα του νευροεντερικού όρου παραμένει έγκλειστο στην περιοχή. Εκδηλώνεται κατά ή μετά την εφηβική ηλικία υπό μορφή υποτροπιάζοντων φλεγμονών και δερματικών συριγγίων. Ο Δρ. Νεοφύτου προτιμά την εν ψυχρώ εκτομή της κύστης υγιών ιστών και την επούλωση του τραύματος κατά δεύτερον σκοπόν, εφόσον αυτή η μέθοδος έχει μηδενικές υποτροπές.
  • Συνοβιακή κύστη ή γάγγλιο: Αποτελεί προσεκβολή του συνοβίου που περιέχει πυκνόρευστο ζελατινώδες υγρό. Παρατηρείται στην άκρα χείρα και στον άκρον πόδα σαν ογκόμορφη μάζα υπόσκληρη και ελαφρώς επώδυνη. Η χειρουργική εκτομή της υπό ίσχαιμον επίδεσμο αποτελεί τη θεραπεία εκλογής.
Μυρμηκίες (σκάθαροι):
Πρόκειται για μονήρεις ή συρρέουσες βλάβες ιογενούς αιτιολογίας, συχνότερα στις παλάμες και τα πέλματα. Μπορεί να προκαλούν άλγος και δυσκολία στη βάδιση. Η αντιμετώπισή τους κατ’ αρχάς είναι συντηρητική με τοπική εφαρμογή σαλικυλικού οξέως 40% ή καταστροφή τους με διαθερμοπηξία. Το ποσοστό των υποτροπών είναι μεγάλο και η χειρουργική αποτελεί την έσχατη λύση με εκτομή μέχρι τους υγιείς ιστούς και συρραφή του τραύματος.
Υπερκερατώσεις:
Αποτελούν υπερπλασίες της επιδερμίδας μελανού ή λευκού χρώματος. Στην πρώτη περίπτωση θα πρέπει να γίνει διαφοροδιάγνωση από μελαχρωματικό σπίλο (ελιά) ή κακοήθες μελάνωμα, οπότε η χειρουργική εκτομή τους με ιστολογικό έλεγχο είναι απαραίτητη.
Λιπώματα:
Αποτελούν συχνούς καλοήθεις όγκους του λιπώδους ιστού με κάψα ή διάχυτους μόνο ή πολυλοβιακούς. Είναι δυνατόν να εμφανιστούν σε όλα τα μέλη του σώματος ως σαφώς περιγεγραμμένες και μαλακές μάζες. Η εκτομή τους δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη δυσκολία.
Κακοήθεις νεοπλασίες:
  • Επιδερμοειδής καρκίνος: Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί τη συχνότερη μορφή κακοήθους νεοπλάσματος στον άνθρωπο. Εμφανίζεται συχνότερα στα ακάλυπτα από τον ήλιο μέρη του σώματος, σε άτομα συνήθως μεγάλης ηλικίας και λευκής φυλής. Περιλαμβάνει τα βασικοκυτταρικά (BCC), τα ακανθοκυτταρικά (SCC), τα μικτά και τους καρκίνους των ιδρωτοποιών αδένων. Στα πρώτα τρία η νόσος, κατά κανόνα, παραμένει τοποπεριοχική με άριστη πρόγνωση εφόσον αντιμετωπιστεί χειρουργικά. Ο καρκίνος των εξαρτημάτων είναι σπανιότερος και κακοηθέστερος κι εμφανίζεται ως υποδερματικό υπόσκληρο οζίδιο που αναπτύσσεται βραδέως.
  • Σαρκώματα: Αποτελούν το 6% των κακοήθων όγκων του δέρματος με ποσοστό 60% υποτροπών μετεγχειρητικά. Εκτός από τη χειρουργική θεραπεία ή ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία φαίνεται να βοηθούν σε μερικούς τύπους.
Μελαχρωματικοί σπίλοι (ελιές):
Υπάγονται στα αμαρτώματα. Είναι, δηλαδή, δυσπλασίες εμβρυικής προέλευσης και βρίσκονται στα όρια της νεοπλασίας χωρίς να έχουν προοδευτική ανάπτυξη τις περισσότερες φορές. Η σημασία τους φαίνεται από το γεγονός ότι 75% των ασθενών με μελάνωμα αναφέρουν προϋπάρχοντα μελαχρωματικό σπίλο. Ο κλινικός γιατρός που εξετάζει μια μελαχρωματική βλάβη λαμβάνει υπόψιν την ασυμμετρία, τα όρια, το χρώμα, τη διάμετρο, την έπαρση και θα πρέπει να υποδείξει στον ασθενή αν η βλάβη θα πρέπει να αφαιρεθεί.
Μελάνωμα:
Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια κάθετη αύξηση της συχνότητάς του, που φαίνεται να σχετίζεται με την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Οι κυριότεροι τύποι είναι το επιφανειακά επεκτεινόμενο που είναι και το πιο συχνό, η κακοήθης φακή, το μελάνωμα των άκρων και των βλεννογόνων και το οζώδες που έχει τη χειρότερη πρόγνωση. Όταν τεθεί υποψία μελανώματος γίνεται εκτομή και βιοψία της βλάβης και το τραύμα συγκλείεται απευθείας. Αν το αποτέλεσμα της βιοψίας θέσει με βεβαιότητα τη διάγνωση μελανώματος γίνεται ο απαραίτητος κλινικός και παρακλινικός έλεγχος για εντόπιση λεμφαδενικών και απομακρυσμένων μεταστάσεων. Ανάλογα με το στάδιο της νόσου γίνεται ευρεία εκτομή γύρω από την ουλή της βιοψίας. Για ενδιάμεσα μελανώματα συνδυάζεται με την τεχνική του λεμφαδένα φρουρού στον ίδιο χρόνο για ανίχνευση λεμφαδενικών μεταστάσεων. Σε ειδικές περιοχές π.χ. υπονύχιο μελάνωμα μπορεί να χρειαστεί ακρωτηριασμός του δαχτύλου. Συμπληρωματική χημειοθεραπεία χρησιμοποιείται κυρίως στο μεταστατικό μελάνωμα. Η πρόγνωση της νόσου είναι ιδιαίτερα καλή αν διαγνωστεί στα πρώιμα στάδια. Αντίθετα είναι ιδιαίτερα φτωχή σε μεταστατική νόσο. Έτσι, φαίνεται η σπουδαιότητα της πρόγνωσης με τακτική εξέταση των σπίλων από εξειδικευμένο γιατρό και η άμεση αφαίρεση και ιστολογική εξέταση των ύποπτων βλαβών.